Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Maciej Obara Quartet belichaming van muzikale vrijheid

CONCERTRECENSIE. Maciej Obara Quartet, Muziekpodium Paradox, Tilburg, 8 oktober 2021
beeld: Ton van Leeuwen
door: Cyriel Pluimakers

De Poolse saxofonist Maciej Obara (1981) kreeg de afgelopen jaren grote bekendheid door twee formidabele producties voor het Duitse ECM: ‘Unloved’ (2017) en ‘Three Crowns’ (2019). Met zijn vaste kwartet - met pianist Dominik Wania, contrabassist Ole Morten Vagan en drummer Gard Nilssen – heeft hij een geheel eigen improvisatietaal ontwikkeld waarin elementen uit de Amerikaanse jazz hand in hand gaan met muzikale invloeden uit de Scandinavische en Poolse traditie.

  
Amerikaanse jazz gaat hand in hand met muzikale invloeden uit de Scandinavische en Poolse traditie.

Spanningsboog
Vagan en Nilssen, beiden afkomstig uit Noorwegen, geven een stevige ondergrond aan de weemoedige melodieën uit de Balkan. De energieke improvisaties van het ensemble duren lekker lang en hebben niets van doen met de hippe en korte stukken zoals die tegenwoordig in veel jazz gebruikelijk zijn. Muzikale ideeën worden zorgvuldig neergezet en ontwikkeld, waarbij de spanningsboog steeds bewaakt wordt: nergens treedt er verslapping op en telkens tovert het kwartet nieuwe artistieke ideeën tevoorschijn. De kracht van de ritmesectie is echt ongekend.

Fantasie
Het is duidelijk dat het kwartet zich optimaal thuis voelt in het Tilburgse Paradox, de ideale huiskamer van de jazz. Het contact tussen het publiek en de musici is ouderwets goed, net zoals voor de pandemie. Je voelt bijna hoe de bezoekers meedenken met de bandleden, die hun muzikale fantasie de vrije loop laten. Er waait weer de geest van de jaren zestig en zeventig door de jazzclub: een periode waarin de muzikale mogelijkheden onbegrensd leken en niet beknot werden door modieuze marketeers. Pianist Wania dwingt diep respect af met een lange improvisatie, waarin melodieuze en abstracte muziek elkaar afwisselen. Het geluid dat hij aan de Steinway vleugel weet te ontlokken is meer dan indrukwekkend.

   
Pianist Dominik Wania, drummer Gard Nilssen en altsaxofonist Maciej Obara.

Curieus
Obara maakte echt een artistiek statement met zijn kwartet en het is op zijn minst curieus dat de meest spannende jazz van dit moment gepredikt wordt door een musicus, afkomstig uit een land waarin de vrijheid van de burger steeds meer beknot wordt door de overheid. Zijn muziek refereert uitbundig aan het vrijgevochten geluid van de Poolse jazzscene van een aantal decennia geleden, toen het communisme het land nog in zijn totalitaire greep hield. Het aanstekelijke geluid van Obara’s altsaxofoon klinkt soms als de eerste kreten van een pasgeborene: een volstrekt authentieke stem die duidelijk maakt dat de echte jazz niet geregeerd wordt door formats, maar de ultieme belichaming is van de muzikale vrijheid. 


© Jazzenzo 2010