Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Groeit North Sea Jazz het succes boven het hoofd?

CONCERTRECENSIE. North Sea Jazz Festival Rotterdam, 9 en 10 juli 2016
beeld: Eddy Westveer, Ron Beenen
door: Cyriel Pluimakers

De vooruitzichten voor de tweede en derde dag van North Sea Jazz 2016 zijn een stuk beter. Meer aandacht voor de echte jazz en meer innovatie in de totale programmering. Ook de traditie is zaterdag aardig vertegenwoordigd met toppers als Pat Metheny, Steps Ahead, Branford Marsalis en Enrico Pieranunzi.

  
Trio Scofield Mehldau Guilliana, contrabassist Henry Texier en zangeres Cécile McLorin Salvant op North Sea Jazz. 

Het Jazz Orchestra of The Concertgebouw is sinds de artistieke leiding van Dennis Mackrel van internationaal niveau en beschikt over een ritmesectie die klinkt als een klok. Hammond-organist Dr. Lonnie Smith voorziet de bigband van een groove zonder weerga en de solo van trompettist Ruud Breuls op ‘Chelsea Bridge’ is een kunststuk. Sympathiek is ook het optreden van de jonge altsaxofonist Mo van der Does, winnaar van het Prinses Christina Concours.

Oerkracht
Veel jazzliefhebbers spoeden zich vervolgens naar de Madeira-zaal voor een optreden van de jonge tenorsaxofonist James Brandon Lewis. Met zijn energieke ritmesectie met bassist Luke Stewart en drummer Warren ‘Trae’ Crudup zet hij vanaf de eerste tel de zaal in vuur en vlam. Zijn indrukwekkende geluid doet denken aan John Coltrane en Albert Ayler, de grootheden van de jaren zestig. Waren de verwachtingen door zijn twee eerder op Okeh Records verschenen cd’s al hooggespannen, live komt daar nog een dimensie bij. Zijn improvisaties bezitten een unieke hoekigheid, zitten vol onverwachte vondsten en vormen ook nog eens een unieke vorm van topsport. Wat een oerkracht maakt de man los! 

  
Dr. Lonnie Smith met Jazz Orchestra of The Concertgebouw. Esperanza Spalding. James Brandon Lewis Trio.

Bird Award winnares Cécile McLorin Salvant maakt alle verwachtingen waar. In een vijf kwartier durende adembenemende set laat ze de hele vocale traditie van de lichte muziek passeren. Ze refereert niet alleen aan Billie Holiday en de jonge Ella Fitzgerald, maar ook aan Judy Garland en Josephine Baker. Ook haar tweetaligheid maakt het mogelijk om niet alleen het Great American Songbook maar ook het Franse chanson voor het voetlicht te brengen. Haar trio onder leiding van pianist Aaron Diehl reageert alert en proactief op al haar vocale escapades. Met McLorin Salvant is de toekomst van de vocale jazz verzekerd.

Elling
Branford Marsalis gooide onlangs hoge ogen met zijn pas verschenen cd met vocalist Kurt Elling, een onverwachte combinatie die tot een schitterende muzikaal resultaat leidde. Ook live maakt hij dit helemaal waar. Elling lijkt een reïncarnatie van Frank Sinatra, maar voegt daar zijn eigen stijl aan toe. Het concert is smaakvol en de ritmesectie met pianist Joey Calderazzo, contrabassist Eric Revis en drummer Justin Faulkner is weergaloos. Marsalis en Elling genieten duidelijk van het succes van hun samenwerking. Een overtreffende trap vormt de toegift waarin ook zangeres McLorin Salvant toetreedt tot de band en Aaron Diehl achter de vleugel aanschuift. Spannende scats tussen de beide vocalisten zijn het resultaat. Een idee voor een volgende cd of tournee?

  
Pharoah Sanders. Branford Marsalis Quartet met Kurt Elling. Cécile McLorin Salvant.

De zondag van North Sea Jazz start in de Hudson zaal met een groot orkest rond componist en trompettist Michael Mantler. Al decennia behoort Mantler tot de smaakmakers op het gebied van cross-over projecten. Onder leiding van Christoph Cech wordt ‘The Jazz Composers’s Orchestra Update’ uitgevoerd.  Prachtige en rijke collectieven, waarin ook de strijkers uitgebreid te horen zijn, vormen het resultaat. Trompettist Mantler krijgt aan het begin en einde een feature. Opvallend zijn de solistische prestaties van tenorsaxofonist Harry Sokal en de ronduit schitterende Wolfgang Puschnig die zijn altsaxofoon laat zingen en blèren.

Éminence grise 
Contrabassist Henri Texier vormt een éminence grise van de Franse jazz. Bijna elk jaar weet hij de wereld te verbazen met een nieuwe opvallende productie. In zijn huidige ensemble Sky Dancers 6 treffen we in de frontline baritonsaxofonist François Corneloup aan en zijn zoon Sébastien op altsaxofoon. Zelden klonken blazers zo homogeen. Op gitaar treffen we de uit Viëtnam afkomstige Nguyen Lê aan, aan de toetsen de jonge Armel Dupas en achter het drumstel de superenergieke Louis Moutin. Vanaf de eerste noot is duidelijk dat hier een krachtige band staat die een statement wil maken. De composities vormen een soort suite opgedragen aan de Noord-Amerikaanse indianen. 

  
Charles Lloyd. Het orkest van trompettist Michael Mantler. Brad Mehldau.

Tenorsaxofonist Charles Lloyd treedt op met pianist Jason Moran, contrabassist Reuben Rogers en drummer Eric Harland. De legendarische musicus, die ooit hét icoon vormde van de flowerpower jazz, is uitgegroeid tot een van de fakkeldragers van de spirituele muziek. Zijn spel is bijna religieus van karakter en zijn muzikale visie getuigt van een grote verbeelding. De rust die hij uitstraalt op het podium brengt de zaal bijna in trance en de capriolen van pianist Moran zorgen ervoor dat het concert nooit saai wordt. 

Smaakmaker
Spiritualiteit vinden we ook terug in het optreden van Pharoah Sanders, ook zo’n icoon uit de jaren ’60 en ’70. Met zijn nog steeds grootse en meeslepende saxofoongeluid weet hij het publiek te verleiden, maar de smaakmaker vormt de uit India afkomstige percussionist Trilok Gurtu. Een persoonlijkheid die de percussie opnieuw uitgevonden heeft en zelfs met een emmer water meer muziek weet te maken dan menig ander op een hele set.

Weinig smaakvol is de afsluiter Scofield Mehldau Giuliana, een concert waarin het met name gaat om powerplay en waarin muzikale inhoud en emotie ver te zoeken zijn. Het zou de organisatie van North Sea hebben gesierd als het programma in de Hudson geëindigd was met iets innovatiefs, een nieuwe belofte voor de toekomst van de jazz. Een genre dat op North Sea helaas al jaren te weinig voor het voetlicht komt. 

  
Pat Metheny en contrabassist Ron Carter. Drukte bij de ingang van Ahoy. Trio van pianist Enrico Pieranunzi.

Akoestiek
Maar liefst 70.000 bezoekers werden er de afgelopen drie dagen in de Ahoy gepropt, een complex dat inmiddels letterlijk en figuurlijk uit zijn voegen barst. Het is verleidelijk om voort te borduren op grote pop acts en bekende succesnummers. Maar het feit dat North Sea Jazz nog nooit zo snel uitverkocht was, geeft ook de mogelijkheid van een upgrade van de programmering en organisatie. Wat te denken van een thematische programmering, waarin bij elke komende editie telkens een land centraal staat? Het zou van artistiek initiatief getuigd hebben als de prachtige fototentoonstelling van Mariagrazia Giove vergezeld was van een drie dagen durende Italiaanse jazzprogrammering in de nabijgelegen Madeira-zaal met lekker eten in de foyer, door een authentieke kok bereid.

Het is goed om te horen dat het Ahoycomplex de komende jaren verbouwd zal worden, maar het is noodzakelijk om hierbij een verbetering van de akoestiek en de geluidsversterking in mee te nemen. Want het geluid is in een aantal zalen onverdraaglijk slecht. Het North Sea Jazz Festival heeft vooralsnog geen intenties om te verhuizen, maar verbetering van het huidige concept in de Ahoy is zeker op zijn plaats.


Gezien: Jazz Orchestra of The Concertgebouw with Dr. Lonnie Smith, James Brandon Lewis Trio, Cécile McLorin Salvant & Aaron Diehl Trio, Branford Marsalis Quartet with Kurt Elling (9/7). Michael Mantler ‘The Jazz Composer’s Update’, Henri Texier Sky Dancers 6, Charles Lloyd New Quartet, Scofield Mehldau Giuliana (10/7).


Lees ook: 


© Jazzenzo 2010