Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Misha enzovoort

DVD/CD-RECENSIE

Mischa enzovoort
een film van Cherry Duyns

ICP live at the Vortex, Londen

cd: 2 februari 2013, Vortex, Londen, BBC

Instant Composers Pool Orchestra: Misha Mengelberg, Ab Baars, Michael Moore, Tobia Delius, Wolter Wierbos, Thomas Heberer, Mary Oliver, Tristan Honsinger, Ernst Glerum, Han Bennink
uitgebracht: juni 2015
website: www.icporchestra.com
door: Erno Elsinga


De filmdocumentaire ‘Misha enzovoort’ van Cherry Duyns die in 2013 tijdens de IDFA in première ging, is nu ook op dvd verschenen. Het toont de laatste schreden van Misha Mengelberg met het ICP op een buitenlands podium, de Londense jazzclub Vortex. Van de vijf concerten die ICP er in 2013 gaf werd de laatste daarvan, zaterdag 2 februari, op cd opgenomen en toegevoegd aan de dvd-uitgave.

Misha enzovoort
‘Ik denk dat we uitgespeeld zijn, voor het moment’ zegt Misha Mengelberg op enig moment tussen twee sets in de Londense jazzclub Vortex wanneer ICP hem tracht over te halen nog wat te spelen. Het is de trieste slotsom, uitgesproken door de musicus die de Instant Composers Pool mede oprichtte en vervolgens een slordige 45 jaar leidde.

‘Misha enzovoort’ is een indrukwekkende filmdocumentaire over de laatste buitenlandse trip van Misha Mengelberg met ICP. Mengelberg, de grootvorst van de geïmproviseerde muziek, leeft op voet van oorlog met zijn brein. Geveld door dementie moet hij afscheid nemen van het muziek maken met ICP, en daarmee ICP van hem. Een emotioneel proces dat door filmmaker Cherry Duyns respectvol wordt gevolgd tijdens een verblijf in Londen waar het orkest vijf concerten geeft in jazzclub Vortex.











Misha bekijkt een fotoboek van ICP.


Misha is op. Het reizen valt hem zwaar, evenals de optredens waarvan hij zich nauwelijks bewust is dat ze plaatsvinden. Hij gaat liever slapen. Immers, ‘morgen is er weer een dag’. Hij mag zijn gang gaan. Het punt of hij tegen zichzelf in bescherming genomen moet worden, is gepasseerd. Maar zijn kwetsbaarheid maakt verdrietig. Evenals het vooruitzicht naar komende zaterdag, als Misha voor het laatst met ICP op het podium zal staan. 

‘Misha enzovoort’ toont het verval van een musicus, maar ook de liefde en vriendschap die hem ten deel vallen. Tot en met Londen hoort hij erbij. Zijn aanwezigheid biedt inspiratie. Of hij nu speelt of niet. ‘Misha is de ziel van het orkest’, aldus cellist Tristan Honsinger.

Op het podium, die zaterdag, fluit Misha de melodie ‘De Sprong, o Romantiek der Hazen’. Helder, bij geest. Zijn laatste wapenfeit. 

Live at the Vortex
De cd ‘Live at the Vortex’ werd opgenomen door de BBC en is toegevoegd aan de dvd ‘Misha enzovoort’. Op het programma staan composities van Mengelberg evenals twee composities van diens grote inspiratiebronnen, de pianisten en componisten Thelonious Monk en Herbie Nichols. 











Misha op het podium van jazzclub Vortex in Londen.



‘Muziek is als ademhalen’ zegt Misha in de documentaire. Zijn bijdrage is dan ook vooral een intuïtieve. Soms dwalen zijn tonen verloren rond over de improvisatievelden van ICP, dan weer vallen ze precies goed of zijn een willekeurig onderdeel van de twee groepsimprovisaties die het album rijk is.

Hoe dan ook is ICP op stoom in de Vortex. De vrije jazz wordt met regelmaat teruggebracht naar onder meer de big band swing van Ellington, met heerlijke solo’s van Michael Moore, Tobias Delius en Wolter Wierbos. 

Grappig en fraai afscheid vormt Mengelbergs stuk ‘Jaloers, ik? / Ezels’, waarin diens kenmerkende verwarring en gekte op fabuleuze wijze nog eens voor het voetlicht wordt gebracht.


Zie ook:



Misha enzovoort
(Trailer)


© Jazzenzo 2010