Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Denise Jannah bepaalt zelf wel wat ze wil

INTERVIEW
door: Rinus van der Heijden










"Als je me jazzzangeres wilt noemen, ben ik er een die van alles zingt". Foto © Gemma van der Heyden.



Denise Jannah is wijd en zijd bekend als jazzzangeres. Maar zelf koppelt ze daar een verlengstukje aan. “Ik vind dat ik een allround zangeres ben. Maar als je me jazzzangeres wilt noemen, dan ben ik er een die van alles zingt.” Afgelopen jaar kwam ze weer volop in de schijnwerpers  met de voorstellingenreeks ‘ELLA!’ Ze moest er dertig A4-tjes voor uit het hoofd leren. Op 28 december treedt de vocaliste in Breda op met het Denise Jannah Quartet tijdens het festival Stranger Than Paranoia. “Ik hoop en bid dat het nooit ophoudt.”

Ook al is de kaalslag in de culturele sector duidelijk voelbaar, Denise Jannah zingt en treedt overal op en dat doet ze met volle inzet. En op haar eigen manier. “Ik heb nog altijd zelf kunnen bepalen wat ik brengen wil. Ik ben muzikaal veelzijdig. Pop, soul, Spaans, Marlene Dietrich en natuurlijk jazz. Je kunt me altijd bellen”, lacht ze. Dat wist ook regisseur Jörgen Tjon A Fong, die haar twee jaar geleden benaderde voor zijn project ‘ELLA!’. “En jij moet Ella doen”, was zijn boodschap.

‘ELLA!’ is gebaseerd op het leven van een van de grootste vocalisten die de jazz voortbracht: Ella Fitzgerald. Denise Jannah sloot deze maand haar tournee van veertien voorstellingen af. In 2015 gaat zij met ‘ELLA!’ touren in België en verzorgt zij vijf uitvoeringen in Suriname. Bovendien er is interesse vanuit London, de Antillen en New York. Ook de Nederlandse theaters gaan haar met ‘ELLA!’ weer verwelkomen.












Denise Jannah in haar rol als Ella Fitzgerald.

Foto © Loes van der Kraats.


Geen imitatie

Denise Jannah benadrukt dat ze op geen enkele manier Ella Fitzgerald imiteert. “Ik ga mezelf niet vermoeien met een imitatie van Ella. Wat je in de voorstelling hoort is de stem van Denise. Voor mezelf heb ik geestelijke aansluiting bij Ella gezocht. Ik herken immers bepaalde emoties van haar muzikale beleving. Waar het op neerkomt: je kijkt naar Denise en plotseling is daar Ella.”

‘ELLA!’ is een kleine-zaalvoorstelling. “Mensen kunnen mij in de ogen kijken, ze zijn bij Ella op bezoek”, zo karakteriseert Denise Jannah het concept van de voorstelling. Zij vertelt tijdens haar  solo-optreden in bijna zeven kwartier over het leven van Fitzgerald en wisselt dat af met gezongen stukken van de Amerikaanse. Vanaf de eerste minuut kruipt ze in de rol van Fitzgerald. “Dat in die huid kruipen is misschien wel de beste omschrijving”, zegt de zangeres. 

Denise Jannah heeft zich terdege voorbereid op haar rol van Ella Fitzgerald. Ze kende uit haar jeugd in Suriname zanger Eddy Banket, die naar Amerika emigreerde. Het kwam haar ter ore dat zijn vrouw Doris Ella Fitzgerald de laatste drie jaar van haar leven had verpleegd. “Ik wist niets van Ella’s persoonlijk leven, wel van haar muziek. Maar door het contact met meneer Banket, nu 82 jaar, en zijn vrouw kwam ik dichter bij haar.”










"Ik ben muzikaal veelzijdig. Pop, soul, Spaans, Marlene Dietrich en natuurlijk jazz. Je kunt me altijd bellen". Foto © Gemma van der Heyden.



Hoewel Denise Jannah vooraf dacht: laat maar komen, ging ze zich in eerste instantie bezig houden met het script: dertig vellen A4. Tijdens de opvoeringen neemt ze af en toe wel de vrijheid om van het geschrevene af te wijken, maar per se nodig is dat niet. “In principe houd ik me aan de tekst”, zegt ze daarover. “Regisseur Jörgen Tjon A Fong heeft een indringend en sterk script geschreven, dat ook mij echt raakt.” 

Louis Armstrong
Als je Ella Fitzgerald zegt, zeg je ook Louis Armstrong. Hoe los je dat op in een voorstelling, waarin Denise Jannah de enige acteur/musicus is? “Ik kan heel laag”, lacht ze, terwijl haar stem tot in verre diepten daalt. “Ik zing Louis’ ‘Basin’ Street Blues’, ben dan afwisselend Ella en Louis.”

Met ook eigen concerten, zoals duo-optredens met gitarist Wolf Martini en concerten met haar trio zou je zeggen dat de carrière van Denise Jannah soepel draait. De zangeres  wil ook niet klagen. Maar dat de crisis ook bij haar heeft toegeslagen, blijkt onder meer uit het aantal concerten, ook festivals,  dat is afgenomen. “Als het om het aureool van de jazz gaat, mag het vooral geen geld kosten. Ik heb dat altijd vreemd gevonden, jazzmusici zijn keiharde werkers.” 











"Ik hoop en bid dat het nooit ophoudt".

Foto © Gemma van der Heyden.


In 1995 tekende Denise Jannah als eerste Nederlandse een contract bij het Amerikaanse platenlabel Blue Note. Dat betekende even internationale roem. “Blue Note is een keurmerk, je wordt in een goede klasse geplaatst en serieus genomen”, blikt de zangeres terug. Het heeft haar internationaal op de kaart gezet. Al moest ze daarna weer zelfstandig verder.

Niettemin behield Denise Jannah voldoende aanzien om ook internationaal te blijven optreden. Naar Zuid-Afrika vloog ze tien keer. Ook Frans Guyana, Amerika, Colombia, Indonesië,Japan, Azerbeidzjan, het Caraïbisch gebied en Suriname – om maar wat landen te noemen - nodigden haar meermalen uit. Dit alles tot groot plezier van de zangeres. “Ik houd van reizen. Alleen al om op Schiphol te zijn, heerlijk! Vliegen is fantastisch. Als ik eenmaal mijn stoelriem vast heb, is het van pffff.”

Stem onderhouden
Met minder concerten dan vroeger – “Hoewel het nu wel weer wat aantrekt” – zou je denken dat Denise Jannah er alles aan moet doen om haar stem te onderhouden. “Nee hoor, daar doe ik niets speciaals voor”, zegt ze. “Ik ben een contra-alt, een lage alt. De ontwikkeling van de stem is nooit honderd procent voorspelbaar. Het is immers het persoonlijkste en individueelste instrument dat er is. De klank van een viool kun je kleur geven, maar wat je hoort blijft altijd een viool. Het instrument stem daarentegen is voortdurend anders: als kind, als tiener, als vijftigjarige, steeds is hij in verandering. Ik heb ook wel eens gedacht: hoe zal het later zijn met mijn stem? Ik hoop en bid dat het nooit ophoudt, dat zingen.”











"Als het om het aureool van de jazz gaat, mag het vooral geen geld kosten". Foto © Gemma van der Heyden.



In de loop der jaren is de stem van Denise Jannah gerijpt. Dat hoort ze zelf ook wel. “Ik heb er nog wat meer laag bij gekregen. Mijn zangleraar Frans Lambour in Hilversum zei: jij bent een contra-alt. Zelf had ik in eerste instantie geen idee. Als je jonger bent, gaat je stem gemakkelijker de hoogte in. Was geen probleem, ook bij mij niet, maar de kern van mijn geluid zat in feite al lager. Bij Frans Lambour, een geweldige docent, heb ik vele jaren geleden mijn vocale identiteit ontdekt. Bij hem ben ik er bewuster van geworden wie ik als zangeres ben en bij hem ben ik weloverwogen met mijn stem als instrument aan de slag gegaan.”

Tijdens het festival Stranger Than Paranoia treedt Denise Jannah in  het Chassé Theater in Breda op met haar eigen kwartet. Ze zingt daar jazzstandards en ook eigen stukken. Want behalve zangeres is de Utrechtse ook componist. Sinds een aantal jaren zet ze ook werk van bekende dichters op muziek. De cd ‘Gedicht Gezongen’ is daar het tastbare bewijs van. 

Cd’s
Over cd’s gesproken: ze heeft er inmiddels acht op haar naam. In 2015 komen er twee nieuwe uit: de tweede editie van op eigen composities gezongen poëzie, via crowdfunding tot stand gekomen. Plus een Ella Fitzgerald-eerbetoon, aansluitend op de voorstelling. Op dit album komt ook een door haar - speciaal voor Ella Fitzgerald - geschreven compositie te staan. 

In januari geeft ze een concert met de Koninklijke Luchtmachtkapel, waarna ze naar Barbados en Suriname vertrekt.  Een maand later, op 3 februari, treedt ze met de JM Big Band van Jan Molenaar in Enkhuizen op voor DJAZZ.tv. Op 8 februari staat ze in Utrecht met de Charli Green Big Band, in een bijzonder project: ‘A Glimpse into our Souls’, waarin soul versmelt met de muziek van een big band. Ook daarvan ligt een tournee in het verschiet. Daags daarna, op 9 februari, vertrekt Denise Jannah naar Rusland voor een tournee van ruim twee weken.


© Jazzenzo 2010