Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Bach Reflections – To B or not To B

CD-RECENSIE

Bach Reflections – To B or not To B
bezetting: Dick de Graaf tenor- en sopraansaxofoon; Gerard Kleijn trompet en flugelhorn; Larissa Groeneveld cello; Ed Verhoeff gitaar; Paul Berner contrabas
opgenomen: 3 februari 2013 (live) in Studio Eleven Hilversum
uitgebracht: 2014
label: Clazz Music
aantal stukken: 6
tijd: 36.34
website: www.clazzmusic.nl
door: Rinus van der Heijden


Vanaf nu kan er salsa worden gedanst op muziek van Johann Sebastian Bach. Onbekommerd nog wel, waarbij ‘moeilijke’ passages, waarvan klassieke muziek nogal eens wordt beticht, achterwege blijven. Die worden vervangen door knap uitgevoerde improvisaties, fenomenen waarmee jazzliefhebbers beter uit de voeten kunnen.

Voor dit verrassende staaltje zorgen vijf musici die zich hebben verenigd onder de naam Bach Reflections en die in de eerste week van dit jaar hun cd ‘To B or not To B’ hebben gepresenteerd. Met werk van de grootste meester die de barokmuziek heeft gekend, maar dan wel vertaald– in het stuk ‘Invención Nueve’ dus naar salsa en verder – naar voornamelijk geïmproviseerde jazzmuziek.

De muziek van J.S. Bach is voor een groot aantal jazzmusici tegelijk leerstof en inspirator geweest. Dat hoeft geen verwondering te wekken, want Bach improviseerde er driehonderd jaar geleden geducht op los. Zijn sonates en partita’s voor solo-viool en ook zijn zesdelige ‘Cello Suites’ zijn er sprekende voorbeelden van. 

Bach Relections pakt de zaken anders aan. De musici hebben zes stukken van Bach als uitgangspunt genomen en zijn spelend diep in het wezen van zijn muziek gedoken. Het kwintet doet in feite aan recycling: de muziek wordt al spelend opnieuw gecomponeerd en van een andere volgorde voorzien.

Het is daarbij niet zo dat een thema van Bach wordt neergezet, waarop dan wordt geïmproviseerd. Integendeel, de thema’s van Bach, zoals het wereldberoemde ‘Air’ uit zijn Derde Orkestsuite, de ‘Polonaise’ uit zijn Tweede Orkestsuite, zestien maten uit ‘Die Kunst der Fugue’, het ‘Adagio’ uit het ‘Vioolconcert in a’ en de aria ‘Bist du bei mir’ duiken ergens in de ‘reconstructies’ van Bach Reflections op. Ze kennen geen vaste plaats, zijn niet altijd meteen herkenbaar en liggen ingebed in prachtig samenspel en doorbloede soli van ieder van de groepsleden.

Dat betekent bijvoorbeeld dat het contrapunt (twee of meerdere melodielijnen die zelfstandig naast elkaar bestaan) dat Bach tot in het oneindige heeft ontwikkeld, hier wordt geëerd met een stuk met de gelijknamige titel: ‘Contrapunctus’. Een compositie van Paul Berner, waarin met een knipoog die diverse melodielijnen onder handen worden genomen. De andere groepsleden die muziek van Bach hercomponeerden zijn Dick de Graaf en Gerard Kleijn.

Mooiste stuk is ‘Gut Strings’ van Dick de Graaf, gebaseerd op het ‘Vioolconcert in a’. De Vioolconcerten van Bach zijn schoolvoorbeelden van harmonie en melodie; Dick de Graaf  sleutelde aan het langzame tempo van dit vioolconcert, verving het door een puntig ritme om er trompet en gitaar relaxed op te laten improviseren. Melodie grotendeels weg, maar een herdefinitie van dit mooie ‘Adagio’ ervoor in de plaats.

Meesterwerken, alle zes deze eigen interpretaties van monumentale barokmuziek.


© Jazzenzo 2010