Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Twintig jaar Ab Baars Trio

CD-RECENSIE

Ab Baars Trio - Twenty Years
bezetting: Ab Baars; klarinet, tenorsax, shakuhachi, Wilbert de Joode; bas, Martin van Duynhoven; drums, percussie. Gasten: Ig Henneman; altviool, Misha Mengelberg; piano, Guus Janssen; piano, Mariëtte Rouppe van der Voort; altsax, fluit.
label: Wig
release: 2011
bevat 5 cd’s: ‘3900 Carol Court’, ‘A Free Step’, ‘Songs’ ‘Party at the Bimhuis’, ‘Gawky Stride’
website: www.stichtingwig.com
door: Mischa Andriessen


1989 was een belangrijk jaar voor Ab Baars. Dat jaar kreeg hij een beurs om bij klarinettist John Carter te gaan studeren en werd hem de Boy Edgarprijs toegekend. Twee jaar later begon hij zijn trio dat het twintig jaar later nog altijd in ongewijzigde vorm volhoudt. Om dat te vieren is er nu een fraai vormgegeven box met 5 cd’s die de hele loopbaan van het trio omspant. Vier cd’s zijn eerder uitgebracht, maar waren niet of nauwelijks nog te krijgen. De vijfde ‘Gawky Stride’ is nieuw.

Terug naar het begin, terug naar John Carter wiens invloed expliciet op de eerste twee cd’s naar voren komt. ‘3900 Carol Court’ was Carters adres. ‘A Free Step’ bevat uitsluitend Carter composities, een hommage aan Baars’ leermeester die overleed in het jaar waarin het trio geboren werd.  En Carter is nog altijd een invloed; een voorbeeld dat door Baars en de zijnen op een volwassen en tegelijkertijd speelse, maar vooral overtuigende manier wordt bestudeerd om verder te komen. Luisterend naar de vijf cd’s is het niet moeilijk om te begrijpen waarom Baars in Carter een voorbeeldig geestverwant zag. De fascinatie voor klank en dan specifiek de registers waar een toon uiteengereten lijkt te worden, als vezels van een lap stof. Het alles doordringende idee dat improvisatie niet dient om te imponeren, maar een essentiële en geïntensiveerde manier is om nieuwe muziek te componeren. Ter plekke te componeren wel te verstaan.

De opwindende spanning tussen gecomponeerde en geïmproviseerde muziek is op alle vijf cd’s hoorbaar. Het maniakale zoeken van iemand als Albert Ayler klinkt er net zo goed in door als de invloed van hedendaags klassieke muziek. Het Ab Baars Trio bulkt het ene moment van de energie die in voortrazende notenslierten wordt gevat, het volgende ogenblik maakt de band bijna een sur-place met lange pauzes tussen de tonen, alle inbreng tot het minimale teruggebracht.

Wat daarbij het allermeest opvalt, is dat het Ab Baars Trio uit drie uitgesproken stemmen bestaat. Drie persoonlijkheden waarbij het geheim van de samenwerking lijkt te zijn dat niemand water bij de wijn doet, niemand zich in hoeft te houden of zich anders voor moet doen. Vindt maar eens een groep waarin de drummer zo nadrukkelijk en eigenzinnig aanwezig is als Martin van Duynhoven hier en waarin die drummer dan toch geen moment buiten de groep valt. De muziek die van Duynhoven voortbrengt, is  een onlosmakelijk deel van de muziek van het trio.

Wilbert de Joode deelt Baars’ fascinatie voor klank – luister bijvoorbeeld eens naar zijn spannende arcowerk - maar kan ook die ongetemperde energie uit zijn bas halen. Baars zelf heeft die verbluffende rijkdom aan klankkleuren, niet zelden met een provocerende intonatie, wie luistert, hoort dat het geen spel is, geen baldadigheid, of misschien ook, maar zeker niet alleen dat. Denken is wel omschreven als van de ene drijvende ijsschots op de volgende stappen. Zo ook bouwt Baars zijn muziek. Hij komt aan de overkant, dat is knap, maar het spannende is dat je hem die, soms onmogelijk grote stappen, hoort maken waardoor het bereiken van de overkant keer op keer weer een mirakel wordt.  


© Jazzenzo 2010