Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Cracow Klezmer Band neemt afscheid van traditie en zichzelf

CONCERTRECENSIE. Rasa Utrecht, Cracow Klezmer Band, 28 januari 2007
door: Mischa Andriessen

“De klezmer voorbij”. Zo stond de Cracow Klezmer Band aangekondigd. Het Poolse kwartet dat al sinds enige jaren het genre probeert te vernieuwen, heeft het woord klezmer inmiddels zelfs uit zijn naam geschrapt. Vanaf nu heet de groep Bester Quartet naar accordeonist, bandleider en componist Jaroslaw Bester.

Het was John Zorn (wie anders zou je bijna zeggen) die de band voor zijn Tzadik label tekende en inmiddels vijf cd’s liet uitbrengen, terwijl de zesde op punt van verschijnen staat. Twee cd’s zijn gevuld met composities van Zorn waarvan een aantal ook live werd gespeeld. In de lijn van John Zorn’s Accoustic Masada zijn het spectaculaire stukken met complexe ritmes en – tempowisselingen. Opvallend genoeg maken zij in deze traditionele bezetting met accordeon en viool meer impact dan bij Masada, waar de gevoeligheid vaak door de virtuositeit wordt overschaduwd.

Interessanter nog zijn echter de eigen composities waarin invloeden uit tango, modern klassiek (Bartók) en jazz doorklinken. De typische weemoedige sfeer die klezmer aankleeft (en de stijl daardoor voor sommigen onverteerbaar maakt), is in deze nieuwe aanpak niet geheel verdwenen, maar het Bester Quartet heeft een veel venijniger, soms zelfs bijtende sound. Het aan een overleden vriend opgedragen “Memento Mori” begon kakofonisch met schriele klanken uit klarinet en accordeon en een krassende viool, om vervolgens uit te monden in een hypnotiserend thema waarover de bas en de viool sterk emotioneel geladen solo’s speelden. Het was een van de weinige nummers waarop de klarinet te horen was. Oleg Dyyak speelde meestal percussie en een enkele keer accordeon. Dat is typerend voor dit kwartet dat op papier wel als een  traditionele klezmerformatie opereert, maar de klankmogelijkheden van deze samenstelling zoveel mogelijk probeert op te rekken.

Dat alle vier de muzikanten, Bester voorop, een virtuoze instrumentbeheersing hebben, stelt de groep in staat het genre binnenstebuiten te keren zonder het onherkenbaar te verminken. Vernieuwingsdrift en technisch vernuft zijn mooi met elkaar in balans al kan ik mij niet aan de indruk onttrekken dat de ontdekkingstocht van de vier Polen pas begonnen is. De naamswijziging is waarschijnlijk een indicatie dat de groep zich uit het hokje, waarin zij zich geplaatst weet, aan het wurmen is. Wat dat betreft was een veelbelovend afscheid van een erg goede band die onder de nieuwe naam nog wel eens veel beter zou kunnen worden.


© Jazzenzo 2010