Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Futuristisch musiceren vanaf Tilburgse hoogbouw

INTERVIEW
beeld: Bart van Vlijmen
door: Koen Graat








Eén concert vanaf drie lokaties dankzij Internet. Eric van der Westen componeerde deze wereldprimeur.


Twee drummers op het dak van woontoren Westpoint, een bassist en gitarist in de Heuvelsekerk en drie blazers bovenin de Stadsheer. Ondanks de verschillende locaties treden deze muzikanten live met elkaar op. Het lijkt een scenario uit een sciencefictionfilm, toch is dat wat er zaterdag in Tilburg gaat gebeuren tijdens de Dag van de Architectuur. Bassist/componist Eric van der Westen schreef speciaal voor deze opmerkelijke manier van optreden een aantal composities.

Hoewel Van der Westen verantwoordelijk is voor de muziek, zijn Hans Timmermans en Jurgen Bettonviel het brein achter dit ´futuristische´ concert. Zij ontwikkelden het softwareprogramma Imuzz, waarmee muzikanten via internet kunnen samenspelen. Ze benaderden vervolgens Van der Westen met de vraag of hij het softwareprogramma in de praktijk wilde gebruiken. De bassist richtte het project Quadralab op en schreef een aantal stukken, waarbij hij jazz en rock combineert.

“Deze manier van musiceren is uniek in de wereld”, zegt Van der Westen. “Het vraagt om een hele andere aanpak vanwege het gebrek aan communicatie. Je kunt elkaar tijdens het optreden niet even aankijken en een seintje geven. Mijn arrangementen moesten dus heel strak zijn of juist heel los met veel improvisatie. Ik heb voor dat laatste gekozen.”

Tegelijkertijd muziek maken via Internet is vooral lastig, omdat er altijd vertraging op een verbinding tussen computers zit. Muzikanten kunnen dus nooit echt synchroon samenspelen. Kortweg komt het erop neer dat Timmermans en Bettonviel dit probleem hebben verholpen door juist extra vertraging in te bouwen en muzikale patronen te herhalen. Een drummer speelt bijvoorbeeld een aantal maten in en wanneer deze worden herhaald springt de saxofonist bij. Intussen gaat de drummer alweer verder met de volgende maten.

Een ingewikkeld verhaal dus, maar het resultaat is eenvoudig: mensen van over de hele wereld kunnen hun instrument op een computer aansluiten en vervolgens met elkaar muziek maken. Wie zich zaterdagmiddag tijdens de Dag van de Architectuur naar het dak van woontoren Westpoint begeeft, ziet twee drummers, maar hoort een complete band. Via internet staan de muzikanten met elkaar in verbinding.

Hoewel Imuzz vooral bedoeld is voor mensen die het leuk vinden om van huis uit wat met elkaar te ‘jammen’, is het softwareprogramma volgens Van der Westen ook een uitkomst voor beroepsmusici. “Ik ga regelmatig op tournee met de Zuid-Afrikaanse gitarist Louis Mhlanga. Met deze nieuwe mogelijkheden kunnen we van te voren repeteren terwijl ik in Tilburg zit en hij in Johannesburg.”

Van der Westen denkt dat er voor muzikanten en opnamestudio’s de komende jaren dan ook veel gaat veranderen wanneer het online musiceren nog verder wordt ontwikkeld. “Je kunt een bekende jazzpianist als Herbie Hancock vragen of hij thuis vanachter zijn laptop een solo in wilt spelen. Hij hoeft dus niet naar een studio te komen, verdient makkelijk zijn geld en jij hebt wel mooi Herbie Hancock die op je nieuwe cd soleert.”

Het optreden van Quadralab vindt zaterdag tussen 15.00 uur en 17.00 uur tegelijkertijd plaats in Westpoint, de Stadsheer en de Heuvelsekerk in Tilburg.


© Jazzenzo 2010