Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Commerciƫle terreur

COLUMN
door: Koen Graat

Stel je voor dat we een solo van Coltrane nemen die tien minuten duurt. Vervolgens schrappen we de noten die we minder relevant vinden. Daarmee reduceren we de solo tot een improvisatie van vijf minuten waar vooral de kern in naar voren komt. Of stel je voor dat we The Köln Concert van Keith Jarrett nemen en de vier delen keurig terugbrengen tot een concert van een half uurtje met daarin alle hoogtepunten. Voordelen? De muziek wordt radiovriendelijker en mensen met weinig tijd – en dat is tegenwoordig iedereen – kunnen toch genieten van fantastische jazz zonder dat ze er uren aan kwijt zijn. Maar even serieus. Zoiets is in de kunst ondenkbaar. Toch?

De Engelse uitgeverij Orion Group heeft besloten literaire klassiekers als Moby Dick, Anna Karenina, David Copperfield en vele andere werken met dertig tot veertig procent in te korten. Het argument is inderdaad dat mensen te weinig tijd hebben om zich door 900 pagina’s Tolstoj heen te worstelen. Als ze dat al lukt, schijnen velen Anna Karenina ook nog eens langdradig te vinden. Schrappen dus. Alles om de consument te bevredigen.

Het is natuurlijk te bizar voor woorden. Welke idioot denkt te kunnen bepalen welke zinnen van Tolstoj, Dickens of Melville wel of niet belangrijk zijn? Waar haalt iemand het lef vandaan om in een kunstwerk te snijden? Alsof er iemand is die kan bepalen welke noten wel of niet relevant zijn in een solo van Coltrane.

Bovendien, wanneer je een ingekorte versie van Moby Dick leest, heb je Moby Dick niet gelezen. Wanneer je een ingekorte versie van The Köln Concert beluistert, heb je The Köln Concert niet gehoord. Je bent misschien in aanraking geweest met iets wat er op lijkt, maar je hebt je nooit echt in de wereld van de schepper begeven. Het is een luchtbel. Het is een idee ingegeven door economische motieven. Het is commerciële terreur van het meest gruwelijke soort.


© Jazzenzo 2010